మెదడులోని నాడీ కణాలను నియంత్రించేందుకు కాంతిని ఉపయోగించే ఆప్టోజెనెటిక్స్‌ అనే సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసినందుకు అమెరికాకు చెందిన కార్ల్‌ డీసెరోత్‌, జర్మనీకి చెందిన పీటర్‌ హెగెమన్‌, జార్జ్‌ నాగెల్‌లకు 2026 నోబెల్ ఫిజియాలజీ/మెడిసిన్ పురస్కారం లభించింది. ఈ పురస్కారాన్ని అక్టోబర్ 6, 2026న ప్రకటించారు.
‘లైట్‌-గేటెడ్‌ అయాన్‌ చానెల్స్‌, ఆప్టోజెనెటిక్స్‌కు సంబంధించిన ఆవిష్కరణలు’ చేసినందుకు స్వీడన్‌లోని కరోలిన్సా ఇన్‌స్టిట్యూట్‌కు చెందిన నోబెల్ అసెంబ్లీ వీరిని ఎంపిక చేసిందని నమస్తే తెలంగాణ నివేదించింది.
ఈ ముగ్గురు శాస్త్రవేత్తలు 12 మిలియన్‌ స్వీడిష్‌ క్రోనర్ల (సుమారు 1.2 మిలియన్‌ డాలర్లు) పురస్కార మొత్తాన్ని పంచుకోనున్నారు.
జీవించి ఉన్న మెదడులో వ్యక్తిగత నాడీకణాల కార్యకలాపాలను ఆన్‌ లేదా ఆఫ్‌ చేయడం ఈ పద్ధతి ద్వారా సాధ్యమవుతుందని కరోలిన్సా ఇన్‌స్టిట్యూట్‌లోని నోబెల్ అసెంబ్లీ సెక్రటరీ జనరల్‌ పెర్ల్‌మన్‌ తెలిపారు. మెదడులోని రహస్యాలను వెలికితీసేందుకు ఈ పద్ధతిని ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రయోగశాలల్లో ఉపయోగిస్తున్నారని ఆయన చెప్పారు.
హెగెమన్‌ 1990 ప్రారంభంలో చాల్మిడొమోనస్‌ ఆల్గే కాంతికి అర మిల్లీసెకనులో ఎలా స్పందిస్తున్నదో పరిశోధించినప్పుడు ఈ కీలక ఆవిష్కరణకు పునాది పడిందని నమస్తే తెలంగాణ పేర్కొంది.
ఈ ఆవిష్కరణలు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలోని వైద్య పరిశోధకులకు, న్యూరోసైన్స్ విద్యార్థులకు మెదడు పనితీరును అర్థం చేసుకోవడానికి, నరాల సంబంధిత వ్యాధులకు కొత్త చికిత్సలను అభివృద్ధి చేయడానికి ప్రేరణనిస్తాయి.