నటీనటులు: రణ్‌బీర్ కపూర్, సాయి పల్లవి, యశ్, రవి దూబే, అరుణ్ గోవిల్, లారా దత్తా, శోభన, షీబా చద్దా, రకుల్ ప్రీత్ సింగ్, సన్నీ డియోల్
దర్శకత్వం: నితేష్ తివారీ
నిర్మాత: నమిత్ మల్హోత్రా (ప్రైమ్ ఫోకస్ స్టూడియోస్, యశ్‌కు చెందిన మాన్‌స్టర్ మైండ్ క్రియేషన్స్‌తో కలిసి)
సంగీతం: ఏ.ఆర్. రెహమాన్, హాన్స్ జిమ్మర్
నిడివి: 3 గంటల 15 నిమిషాలు
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పంపిణీ: దిల్ రాజు శ్రీ వేంకటేశ్వర క్రియేషన్స్
విడుదల: నవంబర్ 5, 2026 — హిందీతో పాటు తెలుగు, తమిళం, కన్నడ, మలయాళం, ఆంగ్ల భాషల్లో
మేం చూసింది: తెలుగులో, సాధారణ తెరపై
భారతీయుల జీవితంతో ఇంతగా పెనవేసుకుపోయిన ఘట్టాలు మరొకటి లేవు. తెలుగు ఇళ్లలో రామాయణం ఎన్నో దారుల్లో మనకు చేరింది. రాత్రిపూట అమ్మమ్మలు చెప్పిన ఘట్టాలు, గుడి ఉత్సవాల్లో హరికథలు, భద్రాచలంలో శ్రీరామనవమి కల్యాణం, తరతరాల తెలుగు చిత్రాలు. అందుకే రామాయణాన్ని తెరపైకి తేవడం కేవలం ఒక చిత్రం తీయడం కాదు. అది కోట్లమంది విశ్వాసానికి పరీక్ష. తెలుగు ప్రేక్షకుల విషయానికొస్తే ‘లవకుశ’, బాపు ‘సంపూర్ణ రామాయణం’ ఎప్పటినుంచో గీటురాళ్లుగా నిలిచాయి. అమ్మానాన్నలు, తాతయ్యనాయనమ్మల పక్కన కూర్చుని చిన్నప్పుడు మనం చూసిన చిత్రాలవి.
ఆ వారసత్వ బరువును మోస్తూ, భారతీయ చిత్రసీమ ఇంతవరకు ఊహించని స్థాయి నిర్మాణంతో నితేష్ తివారీ ‘రామాయణ’ మొదటి భాగం ప్రేక్షకుల ముందుకొచ్చింది. విడుదలైన వారాంతంలోనే కుటుంబంతో కలిసి చూశాం. చిత్రం మమ్మల్ని ఆకట్టుకుంది. చాలా విషయాల్లో సరైన దారిలో నడిచింది. అదే సమయంలో కొన్ని లోటుపాట్లను వివరంగా చర్చించాల్సిందే.
చిత్రం గురించి
మొదటి భాగం అయోధ్యలో మొదలుకాదు. అంతకంటే ఎంతో వెనక్కి వెళ్తుంది. దేవాసుర యుద్ధం, కుబేరుడి ఏలుబడిలోని లంకతో చిత్రం ప్రారంభమవుతుంది. పతనమైన అసుర వైభవాన్ని తిరిగి నిలబెట్టమని తల్లి కైకసి ప్రోద్బలం చేయడంతో దశగ్రీవుడు ఏళ్ల తరబడి ఘోర తపస్సు చేస్తాడు. దాదాపు అజేయుణ్ని చేసే వరం పొందుతాడు. లంకాధిపతిగా ఎదుగుతాడు. రోజురోజుకూ పెరిగే అతని అహంకారానికి దేవతలు సైతం భయపడే స్థితి వస్తుంది.
అక్కడి నుంచి చిత్రం అయోధ్యకు, రఘువంశానికి వస్తుంది. రాముడి బాల్యం, తాటక–సుబాహుల సంహారం, మిథిలలో సీతా స్వయంవరం, రాముడి పట్టాభిషేకం కోసం రాజ్యమంతా పండగ చేసుకునే సంబరం కనిపిస్తాయి. ఒక్క రాత్రిలో ఆ సంతోషం దుఃఖంగా మారుతుంది. మంథర మాటలు, కైకేయి కోరిన రెండు వరాలు, ఇచ్చిన మాటకు బందీ అయిన దశరథుడు. రాముడు, సీతమ్మ, లక్ష్మణుడు అడవికి బయలుదేరుతారు. అన్నను వెనక్కి తీసుకురావాలని భరతుడు అడవికి వస్తాడు. పంచవటిలో జీవితం, శూర్పణఖ రాక, సీతాపహరణం ఆ తర్వాత వస్తాయి.
దశరథుడి చిరకాల మిత్రుడు, వయసు మీదపడిన పక్షిరాజు జటాయువు రావణుణ్ని అడ్డుకోవడానికి సర్వశక్తులూ ఒడ్డే ఘట్టంతో చిత్రం ముగుస్తుంది. హనుమంతుడి రాక, సీతాన్వేషణ, లంకా యుద్ధం.. లంక నుంచి మొదలయ్యే ఘట్టాలన్నీ రెండో భాగానికి.
చిత్రం చూశాక మాకు మొదట అనిపించింది ఒక్కటే. మూలానికి ఇంతగా కట్టుబడి ఉంటుందని ఊహించలేదు. వాల్మీకి రామాయణానికి, తరతరాలుగా మన ఇళ్లలో వింటూ పెరిగిన సంప్రదాయానికి నితేష్ తివారీ బృందం దగ్గరగా నిలిచింది. ఘట్టాల క్రమం, బంధాలు, ఒక్కో పాత్ర పాటించిన లేదా విడిచిపెట్టిన ధర్మం.. అన్నీ ఉండాల్సిన చోటే ఉన్నాయి. ‘కొత్తగా చెబుతున్నాం’ పేరుతో అనవసర మార్పులు చేయలేదు. ఈ తరానికి నచ్చేలా ఉండాలని ఘట్టాలను వక్రీకరించలేదు. ఏదో వాదనకు తగ్గట్టు పాత్రలను మలచలేదు. కోట్లమంది పవిత్రంగా భావించే ఘట్టాల విషయంలో ఇష్టారాజ్యంగా మార్పులు చేసిన ప్రయత్నాలు చూసిన తర్వాత, ఈ సంయమనం నిజంగా అభినందనీయం.
బలాలు
- మూలానికి నిబద్ధత. ప్రతి ఘట్టం నోటికి వచ్చిన పెద్దలు, చిన్న తేడా వచ్చినా పట్టేసే ఇంట్లోని పెద్దవాళ్లు కూడా ఘట్టాలు సాగిన తీరుపై పెద్దగా అభ్యంతరం చెప్పరు. రామాయణాన్ని ఇష్టానుసారం మార్చుకునే విషయంగా కాకుండా, భక్తితో చూపించాల్సిన ఘట్టాలుగానే ఈ చిత్రం చూసింది. ప్రపంచ ప్రేక్షకుల కోసం తీసిన చిత్రంలో కొత్తదనం కంటే మూలానికే పెద్దపీట వేయడం ఈ చిత్రంలోని అత్యంత కీలకమైన, అత్యుత్తమ నిర్ణయం.
- కొత్త ప్రమాణం నెలకొల్పిన దృశ్యాలు. VFX, దృశ్య హంగుల్లో భారతీయ చిత్రసీమలో ఇప్పటివరకు వచ్చిన వాటిలో ఇదే అత్యుత్తమం. అయోధ్య కృత్రిమంగా నిర్మించిన నగరంలా కాకుండా, జీవం తొణికిసలాడే రాజధానిలా కనిపిస్తుంది. దండకారణ్యం విశాలంగా, దట్టంగా, భయపెట్టేలా ఉంటుంది. దేవాసుర యుద్ధం ఏ అంతర్జాతీయ చిత్రానికీ తీసిపోని స్థాయిలో ఉంది. ఇదంతా కంప్యూటర్ సృష్టి అనే భావన ఎక్కడా దాదాపు కలగదు. మేం సాధారణ తెరపై చూశాం. అయినా కళ్లు చెదిరిపోయాయి. అందుకే మాకు ఒకటే వెలితి.. IMAX తెరపై చూసి ఉండాల్సింది. అందుబాటులో ఉన్న అతిపెద్ద తెర కోసమే తీసిన చిత్రం ఇది. అవకాశం ఉన్నవాళ్లు తప్పకుండా IMAXలోనే చూడండి.
- బలహీనత లేని తారాగణం. ప్రధాన పాత్రధారులంతా మెప్పించారు.
- రణ్‌బీర్ కపూర్ (శ్రీరాముడు): భారతీయ చిత్రసీమలో రాముడి పాత్ర పోషించడమే అత్యంత కష్టం. నిర్లిప్తత లేని ప్రశాంతత, దూకుడు లేని బలం, బిగుసుకుపోని హుందాతనం.. ఇవన్నీ ఒకేసారి పలకాలి. రణ్‌బీర్ నిండైన నిగ్రహంతో రాముణ్ని పోషించారు. ఆ పాత్రకు అది చక్కగా సరిపోయింది.
- సాయి పల్లవి (సీతమ్మ): సీతమ్మ పాత్రకు ఆత్మీయతను, సున్నితత్వాన్ని, అంతర్గత దృఢత్వాన్ని తెచ్చారు. ఆమె నటనలో ఎక్కువ భాగం కళ్లతోనే పలికిస్తారు. రాముడితో ఆమె సన్నివేశాల్లో సహజమైన, నిండైన అనురాగం కనిపిస్తుంది.
- యశ్ (రావణుడు): రావణుడి పాత్రకు కావాల్సిన గాంభీర్యాన్ని యశ్ తెచ్చారు. ఇది వాల్మీకి రామాయణంలోని రావణుడు. మహా పండితుడు, పరమ శివభక్తుడు, మహావీరుడు, అధికార మదంతో ధర్మాన్ని చూడలేకపోయిన రాజు. తెరపై కనిపించిన ప్రతి క్షణం యశ్‌దే.
- అరుణ్ గోవిల్ (దశరథుడు): దశరథ మహారాజు హుందాతనం, అధికారం, చివరికి పుత్రవియోగ వేదన.. అన్నీ చక్కగా పలికించారు. 1987 నాటి దూరదర్శన్ రామాయణంలో శ్రీరాముడిగా ఆయన్ని చూసిన తరానికి, ఇప్పుడు అదే లోకంలో రాముడి తండ్రిగా చూడటం భావోద్వేగ క్షణం.
- శోభన (కైకసి): రావణుడి తల్లి పాత్రకు నమ్మకాన్ని, గాంభీర్యాన్ని ఇచ్చారు. కొడుకుపై ఆమె పెట్టుకున్న ఆశలే తర్వాత జరిగే ఎన్నో ఘట్టాలకు బీజం.
- లారా దత్తా (కైకేయి), షీబా చద్దా (మంథర): ఇద్దరూ పాత్రలకు సరిగ్గా సరిపోయారు. ప్రేమగల రాణి మనసులో నెమ్మదిగా విషం నింపే గొంతుగా షీబా చద్దా మంథర నమ్మశక్యంగా ఉంది.
- రవి దూబే లక్ష్మణుడు. చిత్రంలో అసలైన ఆశ్చర్యం ఇతనే. లక్ష్మణుడి పాత్రను సరిగ్గా పట్టుకోవడం అంత సులభం కాదు. అన్నపై సంపూర్ణ భక్తి, రాముడికో సీతమ్మకో ఆపద వస్తే క్షణంలో ఉప్పొంగే ఆగ్రహం, రాకుమారుడి సుఖాలను ఒక్క క్షణం కూడా ఆలోచించకుండా వదులుకునే త్యాగం. ఇవన్నీ రవి దూబే నిండైన ఉత్సాహంతో, నిజాయతీతో పలికించారు. అరణ్య ఘట్టాలన్నిటికీ ఆయన ఉనికి బలం. రెండో భాగంలో ఆయన పాత్ర కోసం ఎదురుచూసేలా చేశారు.
- రావణ ఘట్టాలు. రావణుడి భాగాలు మరీ సుదీర్ఘంగా ఉన్నాయని చాలామంది అంటున్నారు. మేం ఏకీభవించం. రావణుడు ఎవరో ఈ ఘట్టాలే తెలియజేస్తాయి. అతని పాండిత్యం, భక్తి, తపస్సుతో సంపాదించిన బలం, దానితో పాటే పెరిగిన అహంకారం. ఇవి లేకపోతే ముందున్న సంఘర్షణకు అర్థమే తగ్గిపోతుంది. రావణుడు ఏదో ఉన్నట్టుండి వచ్చి గొడవ చేసే దుష్టుడిగా మిగిలిపోతాడు. రాబోయే యుద్ధానికి బరువు తెచ్చేవి ఈ ఘట్టాలే. ఇందులో ఒక్క సన్నివేశం కూడా అనవసరం అనిపించలేదు.
- పది తలలు.. పది అంతరంగాలు. చిత్రంలో అత్యంత సృజనాత్మకమైన ఆలోచన ఇదే. దర్శకత్వపరంగా మాకు అమితంగా నచ్చిన ఘట్టం కూడా ఇదే. శూర్పణఖ భర్త, తన బావమరిది విద్యుజ్జిహ్వుడితో యుద్ధానికి దిగే ముందు రావణుడు ఒక్కసారిగా నిర్ణయం తీసుకోడు. తనతో తానే తర్కించుకుంటాడు. ఆ క్షణంలో అతని పది తలలూ పది వేర్వేరు వ్యక్తిత్వాలుగా, అతని అంతరంగంలోని ప్రతిరూపాలుగా తెరపై కనిపిస్తాయి. ఒకటి అహంకారాన్ని రెచ్చగొడుతుంది, మరొకటి జాగ్రత్త చెబుతుంది, ఇంకొకటి ఆగ్రహంతో రగిలిపోతుంది, మరొకటి బంధుత్వాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. ఒక్కోటి ఒక్కో దిక్కుకు లాగుతుంది. ఇప్పటివరకు తెరపై పది తలలంటే భయపెట్టే రూపం మాత్రమే. ఇక్కడ మాత్రం అవి రావణుడి మనసులోకి తెరిచిన కిటికీలయ్యాయి. తన ఆవేశాలతో తానే పోరాడుతూ, ప్రతిసారీ అహం చూపిన దారినే ఎంచుకునే మహాజ్ఞాని రావణుడు కళ్లముందు నిలుస్తాడు. ఈ ఘట్టాన్ని ఇలా తెరకెక్కించాలన్న నితేష్ తివారీ ఆలోచన అద్భుతం. అందరికీ తెలిసిన ఒక రూపానికి, సన్నివేశం ముగిశాక కూడా వెంటాడే అర్థాన్ని ఇచ్చారు.
- జటాయువు పోరాటం. చిత్రంలోనే అత్యుత్తమ ఘట్టం ముగింపులోని జటాయువు పోరాటం. వయసు మీదపడిన పక్షిరాజు, తన మిత్రుడి ఇంటి కోడలిని కాపాడటానికి ముల్లోకాల్లోనూ మహాబలుడైన రావణుడికి ఎదురు నిలుస్తాడు. యుద్ధంగా ఉత్కంఠ రేపుతుంది, త్యాగంగా గుండెను పిండేస్తుంది. ధర్మాన్ని కాపాడేది రాజకుమారులు, దేవతలు మాత్రమే కాదు, దాని కోసం నిలబడే ప్రతి ప్రాణీ అని గుర్తు చేసే ఘట్టం. మొదటి భాగానికి ఇంతకంటే తగిన ముగింపు లేదు.
లోపాలు
- పండని కైకేయి–దశరథుల ఘట్టం. రామాయణం మొత్తానికీ ఇదే మలుపు. వాల్మీకి రామాయణంలో కైకేయి కోపగృహంలోకి వెళ్తుంది. ప్రేమతో వచ్చిన దశరథుడిపై ఆమె కోరికలు పిడుగులా పడతాయి. భరతుడికి పట్టాభిషేకం, రాముడికి పద్నాలుగేళ్ల వనవాసం. ఆ తర్వాత జరిగేది భారతీయ సాహిత్యంలోనే అత్యంత హృదయవిదారక ఘట్టాల్లో ఒకటి. ఒక చక్రవర్తి వేడుకుంటాడు, నచ్చజెబుతాడు, బెదిరిస్తాడు, చివరికి రాణి కాళ్లపై పడిపోతాడు. ఇచ్చిన మాటకు, కన్నకొడుకుపై ప్రేమకు మధ్య నలిగిపోతాడు. ఆ రాత్రి దుఃఖమే చివరికి ఆయన ప్రాణం తీస్తుంది. ఈ సన్నివేశానికి కావాల్సింది ఆ భావోద్వేగ సంఘర్షణే. తెరపై మాత్రం అది మరీ వేగంగా, మరీ మౌనంగా గడిచిపోతుంది. ఈ ఘట్టం చూశాక ప్రేక్షకుడు కదిలిపోవాలి. అది జరగలేదు.
- కుదించిన బాలకాండ. లంకకు, రావణుడి ఎదుగుదలకు ఉదారంగా సమయం ఇచ్చిన చిత్రం బాలకాండకు మాత్రం చాలా తక్కువ చోటిచ్చింది. రెండు లోటులు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
- రాముడు అందరికీ ఎందుకు ప్రియుడు? అయోధ్యలో అందరూ రాముణ్ని ప్రేమిస్తారని చిత్రం చెబుతుంది కానీ ఎందుకో చూపించదు. వాల్మీకి రామాయణం రాముడి సుగుణాలను సవివరంగా వర్ణిస్తుంది. కరుణ, సత్యనిష్ఠ, ప్రతి పౌరుడిపై శ్రద్ధ, బలవంతుడైనా వినయం. శత్రువైన మారీచుడే ‘రామో విగ్రహవాన్ ధర్మః’ (రాముడు మూర్తీభవించిన ధర్మం) అంటాడు. ఆ గుణాలను కళ్లకు కట్టే సన్నివేశాలు లేకపోవడంతో, రాముడు అడవికి వెళ్తున్నప్పుడు రాజ్యమంతా పడే దుఃఖం రావాల్సినంత బరువుగా తాకదు.
- సీతమ్మ జననం. సీతమ్మ జనన ఘట్టమే పూర్తిగా లేదు. యజ్ఞం కోసం పొలం దున్నుతుండగా నాగటి చాలులో జనక మహారాజుకు దొరికిన భూదేవి పుత్రిక సీతమ్మ. భక్తులకు ఎంతో ప్రీతిపాత్రమైన ఘట్టం ఇది. సీతమ్మ ఎవరో అర్థం కావడానికి ఎంతో అవసరమైనది. స్వయంవరానికి ముందు మిథిలలో ఆమె జీవితానికి ప్రత్యేక స్థానం దక్కాల్సింది.
- యోధురాలిగా సీతమ్మ. అద్భుత రామాయణం ఆధారంగా సీతమ్మను మహా యోధురాలిగా చూపించామని చిత్ర బృందం చెబుతోంది. ఆ గ్రంథంలో సీతమ్మ ఉగ్రరూపం దాల్చి సహస్రముఖ రావణుణ్ని సంహరిస్తుంది. కాబట్టి దానికి ఆధారం ఉంది. కానీ చాలామంది ప్రేక్షకులకు, ముఖ్యంగా దక్షిణాదివారికి, ఈ రూపం మింగుడుపడటం లేదు. తెలుగువారికి సీతమ్మ అంటే తరతరాలుగా ‘లవకుశ’లో అంజలీదేవి, బాపు ‘సంపూర్ణ రామాయణం’లో చంద్రకళ. ఆ సీతమ్మ బలం యుద్ధంలో కాదు. ఆమె సహనంలో, స్థైర్యంలో, చెక్కుచెదరని ధర్మనిష్ఠలో ఉంది. మిగతా అంతా సుపరిచిత సంప్రదాయాన్నే అనుసరించిన చిత్రంలో ఉన్నట్టుండి అద్భుత రామాయణంలోని సీతమ్మను తేవడం ఇబ్బందికరమైన వైరుధ్యాన్ని సృష్టించింది. ప్రేక్షకుల్లో చాలామందికి ఇది కొట్టొచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది.
- సీతమ్మ కేశాలంకరణ. చిన్న విషయంలా అనిపించవచ్చు. కానీ చిత్రం ఆసాంతం మమ్మల్ని ఇబ్బంది పెట్టింది. రాజభవనాల నుంచి ఆయుధాల వరకు, అడవుల నుంచి ఆకాశం వరకు ప్రతి లోకాన్నీ ఇంత శ్రద్ధగా తీర్చిదిద్దిన చిత్రంలో సీతమ్మ రూపం కాలాతీతంగా, ఆ యుగానికి తగ్గట్టుగా ఉండాలి. ఆమె కేశాలంకరణ మాత్రం పదే పదే దృష్టిని తనవైపు లాక్కుంటూ ఘట్టం నుంచి మనసును మళ్లించింది.
- భక్తి లేని నేపథ్య సంగీతం. చిత్రంలో అతిపెద్ద నిరాశ ఇదే. సంగీతం భారీగా, గంభీరంగా ఉంది. తెరను వైభవంతో నింపుతుంది. కానీ మనసును తాకేది చాలా అరుదు. చిత్రం చేజార్చుకున్న అతిపెద్ద అవకాశం ఇక్కడే ఉంది. దక్షిణాది రామభక్తి సంప్రదాయం ఏ.ఆర్. రెహమాన్‌కు తెలియనిది కాదు. ‘ఎందరో మహానుభావులు’, ‘నగుమోము’ వంటి కృతుల్లో త్యాగరాజు తన జీవితాన్నే రాముడికి అర్పించారు. భద్రాచల రామదాసు ‘పలుకే బంగారమాయెనా’, ‘అదిగో భద్రాద్రి’ నేటికీ తెలుగు ఇళ్లలో మారుమోగుతున్నాయి. అరుణాచల కవి ‘రామ నాటకం’ కీర్తనలు తమిళనాడు సొంత కానుక. శతాబ్దాలుగా తమ సంగీతంతో రామాయణాన్ని సజీవంగా ఉంచిన వాగ్గేయకారులు ఇంకెందరో. ఆ రాగాల్లో కొన్నింటినైనా నేపథ్య సంగీతంలో వాడి ఉంటే, యుగయుగాలుగా రామాయణాన్ని మోసుకొచ్చిన ఆ భక్తులకు గొప్ప నివాళి అయ్యేది. చిత్రానికి అక్కడక్కడ లోపించిన భక్తి భావమూ నిండేది. ఆ రాగాలకు ఇంతకంటే తగిన వేదిక ఊహించలేం. అవి లేని లోటు స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
తీర్పు
‘రామాయణ’ మొదటి భాగం మూలానికి కట్టుబడిన, దృశ్యపరంగా అసాధారణమైన ప్రయత్నం. పటిష్టమైన తారాగణం, అద్భుతమైన లక్ష్మణుడు, గంభీరమైన రావణుడు, మనసులో నిలిచిపోయే ముగింపు దీన్ని ముందుకు నడిపించాయి. లోపాలు కూడా నిజమే, చెప్పుకోవాల్సినవే. కైకేయి–దశరథుల ఘట్టం పండలేదు. బాలకాండను కుదించి సీతమ్మ జననాన్నే వదిలేశారు. యోధురాలిగా సీతమ్మ చిత్రణ భిన్నాభిప్రాయాలకు తావిస్తోంది. చిత్రానికి ప్రాణం పోయగల భక్తి సంగీతాన్నే నేపథ్య సంగీతం పక్కన పెట్టింది.
అయినా ఈ లోపాలేవీ చిత్రం సాధించినదాన్ని తగ్గించవు. భారతీయ చిత్రసీమ గర్వపడదగ్గ చిత్రం ఇది. కుటుంబమంతా కలిసి చూడాల్సిన చిత్రం. రామాయణాన్ని వెండితెరపై మొదటిసారి చూస్తున్న పిల్లలతో, జీవితమంతా రామాయణాన్ని గుండెల్లో పెట్టుకున్న పెద్దలతో కలిసి చూడండి. మా సలహా: వీలైతే IMAX తెరపై చూడండి. హిందీ అర్థమైతే మూల భాషలోనే చూడటం మేలు.
రెండో భాగంపై అంచనాలు భారీగా ఉన్నాయి. మేం ఇప్పటినుంచే ఎదురుచూస్తున్నాం.
ఆంధ్రావని రేటింగ్: 3.5/5