ఆంధ్రావని సంపాదకీయం — కొందరు భారతీయ బిలియనీర్లు 140 కోట్ల మంది ప్రజలను తమ గుప్పిట్లో పెట్టుకున్నారని ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్నుడు ఆరోపిస్తున్నారు. ఆయన చెప్పింది తప్పని భారత ప్రభుత్వం అంటోంది. ఈ రెండు వాదనలనూ నిశితంగా పరిశీలించాల్సిందే. ఈ వారం జరిగిన పరిణామాల్లో ఏ పక్షమూ పూర్తిగా నిర్దోషిగా కనిపించడం లేదు.
తన ఉపగ్రహ ఇంటర్నెట్ సేవ స్టార్‌లింక్‌ను భారత్‌లో "కొందరు ఒలిగార్క్‌లు" మార్కెట్‌పై తమ పట్టు కోల్పోకూడదని అడ్డుకుంటున్నారని, ఇది భారత ప్రజలపై నేరమని అక్టోబర్ 7న ఎలాన్ మస్క్ X వేదికగా ఆరోపించారు. మరుసటి రోజు "ముకేశ్ అంబానీయే భారత్‌కు అసలు బాస్సా?" అని ప్రశ్నించారు. అక్టోబర్ 9న మరో అడుగు ముందుకేసి, వ్యంగ్యంగా "ప్రధానమంత్రి అంబానీ గారికి" అంటూ పోస్ట్ పెట్టారు. తమపై వివక్ష ఆరోపణలు నిరాధారమైనవని, అపోహలతో కూడినవని కేంద్ర సమాచార మంత్రిత్వ శాఖ మస్క్ పేరు ప్రస్తావించకుండానే స్పష్టం చేసింది.
ఇక్కడ మూడు ప్రశ్నలు ముఖ్యం. భారత్‌లో మస్క్ నిజంగా ఏం కోరుకుంటున్నారు? ప్రభుత్వంతో, అంబానీలతో ఆయన ఎందుకు ఘర్షణ పడుతున్నారు? అమెరికా ఎన్నికల్లో వందల మిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేసిన ఒక ట్రిలియనీర్ ఇతరులను ఒలిగార్క్‌లు అంటే, ఆయన వారిని వర్ణిస్తున్నారా, లేక తనను తానే వర్ణించుకుంటున్నారా?
భారత్‌లో మస్క్ లక్ష్యాలు
స్టార్‌లింక్. మొబైల్ సిగ్నల్ సరిగా అందని లేదా అసలే లేని గ్రామాలకు, భూతల నెట్‌వర్క్‌లు కుప్పకూలే విపత్తు ప్రాంతాలకు ఉపగ్రహ ఇంటర్నెట్ ప్రాణాధారమని మస్క్ చెబుతున్నారు. ఇది ఇప్పటికే నిరూపితమైన సేవ. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఉపగ్రహ వ్యవస్థను స్పేస్‌ఎక్స్ నడుపుతోంది. స్టార్‌లింక్ ఇప్పటికే వందకు పైగా దేశాల్లో పనిచేస్తోంది. మస్క్ అంబానీని లక్ష్యంగా చేసుకున్న వారంలోనే, పొరుగున ఉన్న బంగ్లాదేశ్‌లో ఫోన్ నుంచి నేరుగా ఉపగ్రహానికి అనుసంధానమయ్యే సేవను స్పేస్‌ఎక్స్ ప్రారంభించింది.
టెస్లా. 2025 జూలైలో ముంబైలోని బాంద్రా కుర్లా కాంప్లెక్స్‌లో టెస్లా తన మొదటి షోరూమ్‌ను ప్రారంభించింది. దిగుమతి చేసుకున్న కార్లపై సుంకాలు, ఇతర పన్నులు కలిపి సుమారు 70% భారం పడుతోంది. సుమారు ₹4,150 కోట్లు (దాదాపు 500 మిలియన్ డాలర్లు) పెట్టుబడి పెట్టి, మూడేళ్లలో స్థానికంగా తయారీ ప్రారంభించే కంపెనీలు ఏటా 8,000 కార్ల వరకు 15% సుంకంతో దిగుమతి చేసుకునేందుకు భారత ఈవీ పథకం అనుమతిస్తోంది. టెస్లా కేవలం షోరూమ్‌లు మాత్రమే కోరుకుంటోందని, భారత్‌లో తయారీపై ఆసక్తి చూపడం లేదని 2025 జూన్‌లో కేంద్ర భారీ పరిశ్రమల శాఖ మంత్రి హెచ్.డి. కుమారస్వామి తెలిపారు.
X, గ్రోక్. భారత్‌లో అత్యంత ప్రభావవంతమైన రాజకీయ వేదికల్లో X ఒకటి. పోస్టుల తొలగింపు విధానంపై అది ప్రభుత్వంతో కోర్టులో పోరాడుతోంది. దాని AI చాట్‌బాట్ గ్రోక్‌కు ఈ ఏడాది ప్రారంభంలో ప్రభుత్వం అధికారిక నోటీసు జారీ చేసింది.
ఐదేళ్ల నిరీక్షణ
- 2021: లైసెన్స్ లేకుండానే ప్రీ-ఆర్డర్లు తీసుకోవడంతో స్టార్‌లింక్ తొలి ప్రయత్నం విఫలమైంది.
- అక్టోబర్ 2024: ఉపగ్రహ స్పెక్ట్రమ్‌ను వేలం ద్వారా కాకుండా పాలనాపరంగా కేటాయించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఇది మస్క్ కోరుకున్న విధానం, అంబానీ కోరింది కాదు.
- డిసెంబర్ 2024: మణిపూర్‌లో మిలిటెంట్ల నుంచి స్టార్‌లింక్ లేబుల్ ఉన్న పరికరం స్వాధీనమైంది. భారత్‌పై స్టార్‌లింక్ బీమ్‌లు ఎప్పుడూ ఆన్ కాలేదని మస్క్ స్పష్టం చేశారు.
- మార్చి 2025: స్టార్‌లింక్ పరికరాలను తమ స్టోర్లలో విక్రయించేందుకు ఎయిర్‌టెల్, జియో రెండూ ఒప్పందాలు కుదుర్చుకున్నాయి.
- జూన్ 2025: టెలికాం శాఖ స్టార్‌లింక్‌కు ఆపరేటింగ్ లైసెన్స్ మంజూరు చేసింది.
- ఆగస్టు–అక్టోబర్ 2025: స్టార్‌లింక్‌కు ట్రయల్ స్పెక్ట్రమ్ లభించింది. అక్టోబర్ 30 నుంచి ముంబైలో దర్యాప్తు సంస్థల ముందు భద్రతా ప్రదర్శనలు నిర్వహించింది.
- జూన్ 2026: స్టార్‌లింక్ తుది అనుమతులను కేంద్ర హోం శాఖ పరిధిలోని భద్రతా సంస్థలు నిలిపివేశాయని బ్లూమ్‌బర్గ్ కథనం ప్రచురించింది. ఆ కథనాన్ని స్టార్‌లింక్ ఖండించింది.
- అక్టోబర్ 2026: భద్రతా అనుమతి, విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడి (FDI) అనుమతి, స్పెక్ట్రమ్ తుది ధర ఇంకా పెండింగ్‌లోనే ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వం ఎందుకు ఆలస్యం చేస్తోంది?
యుద్ధ సమయంలో నియంత్రణ ఎవరిది? యుద్ధం జరిగే సమయంలో ఏదైనా విదేశీ ప్రభుత్వం భిన్నమైన డిమాండ్లు చేస్తే, భారత భద్రతా ఆదేశాలను ఎలా పాటిస్తారని స్టార్‌లింక్‌ను అధికారులు ప్రశ్నించినట్లు సమాచారం. యుద్ధ సమయాల్లో వ్యక్తులకు, బృందాలకు, లేదా మొత్తం ప్రాంతాలకు సేవలను నిలిపివేయగలిగే సామర్థ్యం ఆపరేటర్లకు ఉండాలి. తమ భారత వ్యవస్థ ఈ నిబంధనలకు అనుగుణంగానే ఉందని స్టార్‌లింక్ చెబుతోంది. మూడు ఉపగ్రహ లైసెన్సుదారులకూ భద్రతా తనిఖీ ఇంకా కొనసాగుతోందని మంత్రిత్వ శాఖ చెబుతోంది. ఎప్పటిలోగా పూర్తవుతుందో మాత్రం చెప్పలేదు.
ఈ ఆందోళన అతిశయోక్తి కాదు. మణిపూర్‌లో తిరుగుబాటుదారుల దగ్గర, అండమాన్ దీవుల సమీపంలో డ్రగ్స్ స్మగ్లర్ల దగ్గర స్టార్‌లింక్ పరికరాలు దొరికాయి. 2022లో క్రిమియా సమీపంలో ఒక సైనిక చర్య కోసం స్టార్‌లింక్‌ను అందుబాటులోకి తేవాలన్న ఉక్రెయిన్ అభ్యర్థనను మస్క్ స్వయంగా తిరస్కరించారు. యుద్ధ సమయంలో నెట్‌వర్క్ ఎక్కడ పనిచేయాలో ఒకే వ్యక్తి నిర్ణయించగలడనడానికి ఇదే నిదర్శనం. దీనిపై ఒక సార్వభౌమ దేశం కఠిన ప్రశ్నలు అడగడం దాని బాధ్యత. అది అంబానీకి సేవ చేయడం కాదు.
స్పెక్ట్రమ్ ధర. స్పెక్ట్రమ్ కేటాయింపు విధానంలో ప్రభుత్వం మస్క్ వైపే నిలిచింది, కానీ ధర ఇంకా ఖరారు కాలేదు. సర్దుబాటు చేసిన స్థూల ఆదాయంలో 4% వసూలు చేయాలని ట్రాయ్ సిఫారసు చేసింది. ప్రస్తుతం సుమారు 5% ఛార్జీపై చర్చ జరుగుతోంది. దీనికి ఇంకా కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం రావాల్సి ఉంది.
X లో వాక్ స్వాతంత్ర్యం, AI. దేశవ్యాప్తంగా అధికారులు నేరుగా సోషల్ మీడియా సంస్థలకు కంటెంట్ తొలగింపు ఆదేశాలు పంపేందుకు వీలు కల్పించే కేంద్ర హోం శాఖ "సహయోగ్" పోర్టల్‌ను X సవాల్ చేసింది. 2015లో సుప్రీంకోర్టు సమర్థించిన ఐటీ చట్టం సెక్షన్ 69A లోని రక్షణలను ఈ పోర్టల్ దాటవేస్తోందని X వాదిస్తోంది. 2025 సెప్టెంబర్‌లో కర్ణాటక హైకోర్టు సహయోగ్‌ను సమర్థించింది. 2025 మొదటి ఆరు నెలల్లో ప్రభుత్వం పంపిన 29,118 అభ్యర్థనల్లో 26,641 అభ్యర్థనలను తాము పాటించామని చెబుతూ X అప్పీల్ చేసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వ అభ్యర్థన మేరకు, ఈ కేసులన్నింటినీ తానే విచారించే అంశాన్ని పరిశీలిస్తూ, X అప్పీల్‌తో పాటు కమెడియన్ కునాల్ కామ్రా దాఖలు చేసిన పిటిషన్ సహా సహయోగ్‌పై హైకోర్టుల్లో ఉన్న మరో మూడు సవాళ్లపై 2026 జూలైలో సుప్రీంకోర్టు స్టే విధించింది.
దీనికి భిన్నంగా, గ్రోక్‌ను ఉపయోగించి ముఖ్యంగా మహిళలు, పిల్లలను లక్ష్యంగా చేసుకుని అశ్లీల చిత్రాలు సృష్టించడంతో 2026 జనవరిలో కేంద్ర ఐటీ శాఖ Xకు నోటీసు జారీ చేసింది. ప్రభుత్వ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, X తన లోపాలను అంగీకరించి, ఆ కంటెంట్‌ను తొలగించి, సుమారు 600 ఖాతాలను రద్దు చేసింది. సహయోగ్ విషయంలో మస్క్ లేవనెత్తిన వాక్ స్వాతంత్ర్య ఆందోళనను భారత డిజిటల్ హక్కుల సంస్థలు కూడా పంచుకుంటున్నాయి. గ్రోక్ విషయంలో మాత్రం ప్రభుత్వం చేసింది స్పష్టంగా సరైనదే.
అంబానీ కోణం
మస్క్–అంబానీ మధ్య పోటీ నిజమే. జియో, ఎయిర్‌టెల్ కలిసి భారత బ్రాడ్‌బ్యాండ్ మార్కెట్‌లో 80% కంటే ఎక్కువ వాటా, అంటే సుమారు 91 కోట్ల మంది చందాదారులను కలిగి ఉన్నాయి. స్పెక్ట్రమ్ వేలంలో జియో సుమారు 19 బిలియన్ డాలర్లు చెల్లించింది. తమ వినియోగదారులు ఉపగ్రహ సేవల వైపు మళ్లుతారని ఆందోళన చెందుతోంది. ప్రత్యర్థుల కంటే తక్కువ ధరకు సేవలు అందించడంలో మస్క్‌కు పేరుంది. అమెరికాలో సాధారణ స్టార్‌లింక్ సేవకు నెలకు సుమారు 120 డాలర్లు ఉండగా, కెన్యాలో నెలకు 10 డాలర్ల ప్లాన్‌ను అందించింది.
భారతీయ టెలికాం కంపెనీలు చెల్లించినట్లే విదేశీ ఆపరేటర్లు కూడా చెల్లించాలని, అందుకు ఉపగ్రహ స్పెక్ట్రమ్‌ను వేలం వేయాలని రిలయన్స్ వాదించింది. అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల ప్రకారం ఈ స్పెక్ట్రమ్ అందరూ పంచుకునేదని, కాబట్టి నేరుగా కేటాయించాలని మస్క్ వాదించారు. ప్రభుత్వం మస్క్ విధానాన్నే ఎంచుకుంది. ఆ పోరులో అంబానీ ఓడిపోయారు.
మస్క్ ఆరోపణలోని అతిపెద్ద లోపం ఇదే. దానికి వ్యతిరేకంగా ఉన్న మరిన్ని వాస్తవాలు:
- కీలకమైన స్పెక్ట్రమ్ నిర్ణయం అంబానీకి వ్యతిరేకంగా వచ్చింది.
- స్టార్‌లింక్ పరికరాలను విక్రయించేందుకు జియో స్వయంగా ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.
- జియో సొంత ఉపగ్రహ విభాగం, ఎయిర్‌టెల్ మద్దతున్న వన్‌వెబ్ కూడా ఇదే భద్రతా దశలో నిలిచిపోయాయి. తాము కూడా అనుమతుల కోసం ఎదురుచూస్తున్నామని సునీల్ భారతీ మిట్టల్ చెప్పారు.
- భద్రతా సమీక్షలో అంబానీ పాత్ర ఉన్నట్లు మస్క్ ఎలాంటి ఆధారమూ చూపలేదు.
అయితే మస్క్ వాదనలోనూ కొంత న్యాయం ఉంది. ప్రతి దేశంలోనూ పాత కంపెనీలు కొత్త పోటీదారులను నెమ్మదింపజేయడానికి లాబీయింగ్ చేస్తాయి. భారత నియంత్రణ ప్రక్రియ నెమ్మదిగా, అపారదర్శకంగా సాగుతుంది. ఎలాంటి బహిరంగ వివరణ లేకుండా ఒక నిర్ణయం నెలల తరబడి సాగితే, అనుమానాలు రావడం సహజం.
భారత్‌లో స్పందనలు
- రాహుల్ గాంధీ, లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నేత: "భారత్‌కు స్వాగతం, ఎలాన్. ఆ మరో వ్యక్తి గురించి తెలుసుకునే వరకు ఆగండి" అని స్పందించారు. ఇది గౌతమ్ అదానీని ఉద్దేశించిన వ్యాఖ్యగా విస్తృతంగా భావిస్తున్నారు. రాహుల్‌కు ధన్యవాదాలు చెప్పిన మస్క్, పరిస్థితి ఆందోళనకరంగా ఉందన్నారు.
- కె.టి. రామారావు, తెలంగాణ మాజీ ఐటీ మంత్రి: ఆ ఒలిగార్క్‌లు ఎవరో పేర్లతో సహా బయటపెట్టాలని మస్క్‌కు సవాల్ విసిరారు.
- కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆ ఆరోపణను నిరాధారమైనదిగా కొట్టిపారేసింది. మస్క్ పోస్ట్ అవగాహనారాహిత్యంతో కూడినదని ప్రభుత్వ అనుకూల వర్గాలు విమర్శించాయి.
- పరిశ్రమ వర్గాలు: వన్‌వెబ్ కూడా అనుమతుల కోసం ఎదురుచూస్తోందని సునీల్ మిట్టల్ చెప్పారు. జియోకు చెందిన ఆకాశ్ అంబానీ వ్యాఖ్యానించేందుకు నిరాకరించారు.
- వినియోగదారులు: నిరసనగా కొందరు భారతీయ X చందాదారులు తమ సబ్‌స్క్రిప్షన్ రద్దు చేసిన స్క్రీన్‌షాట్లను పోస్ట్ చేశారు.
ఇక్కడ అన్ని పక్షాల్లోనూ వైరుధ్యం ఉంది. ట్రంప్‌తో సాన్నిహిత్యం కోసం మస్క్ ద్వారా ప్రధాని మోదీయే జియో, ఎయిర్‌టెల్‌లతో స్టార్‌లింక్ ఒప్పందాలు కుదిర్చారని 2025లో కాంగ్రెస్ ఆరోపించింది. ఇప్పుడు అదే పార్టీ మస్క్‌కు మద్దతుగా నిలుస్తోంది. 2023లో తాను మోదీ అభిమానినని మస్క్ చెప్పారు. ఇప్పుడు అసలు బాస్ మోదీ కాదని సూచిస్తున్నారు.
భారత్‌ను ఒలిగార్క్‌లు నడిపిస్తున్నారా?
కచ్చితమైన అర్థంలో ఒలిగార్క్ అంటే కేవలం అత్యంత ధనవంతుడు కాదు. తన సంపదతో రాజకీయ అధికారాన్ని కొనుక్కుని, ఆ అధికారంతో తన సంపదను కాపాడుకునే వ్యక్తి. నిబంధనలు వారి కోసం వంగుతాయా లేదా అన్నదే అసలు పరీక్ష.
ఈ పరీక్ష ప్రకారం చూస్తే, కొన్ని రంగాల్లో భారత్‌లో నిజంగానే గుత్తాధిపత్య సమస్య ఉంది. దశాబ్ద కాలంలో విలీనాలు, సంస్థల నిష్క్రమణలు, ధరల యుద్ధాల తర్వాత టెలికాం రంగాన్ని రెండు ప్రైవేట్ కంపెనీలే శాసిస్తున్నాయి. రిలయన్స్, అదానీ వంటి కొన్ని గ్రూపులు ఇంధనం, పోర్టులు, రిటైల్, మీడియా, టెలికాం రంగాల్లో విస్తరించాయి. ప్రభుత్వం ఈ గ్రూపులకు అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తోందని ప్రతిపక్షాలు చాలాకాలంగా ఆరోపిస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం ఈ ఆరోపణలను ఖండిస్తోంది.
అయితే మస్క్ ఆరోపణకు స్టార్‌లింక్ కేసు బలమైన ఆధారం కాదు. మస్క్ అత్యంత ఆగ్రహంగా ఉన్న ఆ ఒక్క నిర్ణయంలోనే, దేశంలోనే అత్యంత ధనవంతుడి వాదనను ప్రభుత్వం తోసిపుచ్చి మస్క్‌కు అనుకూలంగా వ్యవహరించింది. జియో రాకతో భారత మొబైల్ డేటా ప్రపంచంలోనే అత్యంత చౌకైన వాటిలో ఒకటిగా మారింది. సాధారణంగా గుత్తాధిపతులు ఇలా చేయరు. ప్రస్తుత అడ్డంకి జియో సొంత ఉపగ్రహ విభాగంతో సహా మూడు కంపెనీలకూ సమానంగా వర్తించే భద్రతా సమీక్ష.
మంత్రిత్వ శాఖలను అంబానీ రహస్యంగా నియంత్రిస్తున్నారా అన్నది భారత్ ముందున్న అసలు ప్రశ్న కాదు. కొన్ని సంస్థలు నియంత్రణ సంస్థలు "కాదు" అని చెప్పలేనంత పెద్దవిగా ఎదుగుతున్నాయా అన్నదే అసలు ప్రశ్న. మస్క్ ఉన్నా లేకపోయినా, ఈ చర్చ జరగాల్సిందే.
మస్క్ స్వయంగా ఒలిగార్క్ కాదా?
అంబానీకి మస్క్ వర్తింపజేసిన పరీక్షనే ఆయనకు వర్తింపజేస్తే, ఆ నిర్వచనానికి మస్క్ కనీసం అంతే బాగా సరిపోతారు. ఆయన తన కంపెనీలను వారసత్వంగా పొందలేదు, స్వయంగా నిర్మించారు. కానీ ఆ కంపెనీలు పనిచేసే నిబంధనలను ప్రభావితం చేయడానికి ధనాన్ని, రాజకీయ సంబంధాలను కూడా ఉపయోగించుకున్నారు.
- సంపద: 2026 జూన్‌లో స్పేస్‌ఎక్స్ పబ్లిక్ ఇష్యూ ఆ కంపెనీ విలువను సుమారు 1.77 ట్రిలియన్ డాలర్లుగా నిర్ణయించింది. చరిత్రలోనే ఇది అతిపెద్ద ఐపీఓ. తొలి రోజే షేర్లు దాదాపు 20% పెరగడంతో కంపెనీ మార్కెట్ విలువ 2 ట్రిలియన్ డాలర్లు దాటింది. దీంతో మస్క్ ప్రపంచంలోనే తొలి ట్రిలియనీర్‌గా నిలిచారు.
- నియంత్రణ: స్పేస్‌ఎక్స్‌లో సుమారు 42% వాటాలు మాత్రమే ఉన్నా, దాదాపు 79% ఓటింగ్ హక్కులు ఆయన వద్ద ఉంటాయని అంచనా. ఈ ప్రత్యేక ఓటింగ్ నిర్మాణంపై అమెరికా పెన్షన్ ఫండ్లు అభ్యంతరం తెలిపాయి.
- మీడియా: xAI ద్వారా X ఇప్పుడు స్పేస్‌ఎక్స్‌లో భాగమైంది. రాకెట్ కంపెనీ, ఉపగ్రహ నెట్‌వర్క్, AI ల్యాబ్, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రాజకీయ వేదికల్లో ఒకటి అన్నీ ఒకే వ్యక్తి చేతిలో ఉన్నాయి.
- రాజకీయ నిధులు: 2024 అమెరికా ఎన్నికల్లో సుమారు 290 మిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేశారు. అందులో ఎక్కువ భాగం డొనాల్డ్ ట్రంప్‌కు మద్దతుగానే.
- ప్రభుత్వ అధికారం: తన కంపెనీలకు బిలియన్ల డాలర్ల ఫెడరల్ కాంట్రాక్టులు ఉన్న సమయంలోనే 2025లో ప్రభుత్వ సామర్థ్య విభాగానికి (DOGE) నేతృత్వం వహించారు. ఇందులో ప్రయోజనాల సంఘర్షణ ఏమీ లేదని ఆయన కొట్టిపారేశారు.
- స్పెక్ట్రమ్: స్పేస్‌ఎక్స్‌కు గట్టి మిత్రుడిగా పేరున్న బ్రెండన్ కార్ నేతృత్వంలోని అమెరికా టెలికాం నియంత్రణ సంస్థ FCC ఉపయోగించని స్పెక్ట్రమ్‌పై ఎకోస్టార్‌పై ఒత్తిడి తెచ్చి, అధ్యక్షుడు ట్రంప్ కూడా ఒప్పందానికి ప్రోత్సహించిన తర్వాత, ఎకోస్టార్ స్పెక్ట్రమ్‌ను స్పేస్‌ఎక్స్ 17 బిలియన్ డాలర్లకు కొనుగోలు చేసింది.
- మార్కెట్ ఆధిపత్యం: భూమి చుట్టూ పనిచేస్తున్న ఉపగ్రహాల్లో సుమారు 65% స్టార్‌లింక్‌వే.
స్పెక్ట్రమ్ విషయం ప్రత్యేకంగా గమనించాల్సింది. ఉపగ్రహ స్పెక్ట్రమ్ అందరూ పంచుకునే వనరని, దాన్ని అమ్మకూడదని భారత్‌లో మస్క్ వాదిస్తున్నారు. అమెరికాలో మాత్రం నియంత్రణ సంస్థలు విక్రేతపై ఒత్తిడి తెచ్చిన తర్వాత ఆయన కంపెనీ ప్రత్యేక స్పెక్ట్రమ్‌ను కొనుగోలు చేసింది. సాంకేతికంగా ఆ రెండూ వేర్వేరు బ్యాండ్‌లే, కానీ ధోరణి మాత్రం ఒకటే: స్టార్‌లింక్‌కు స్పెక్ట్రమ్ దక్కేందుకు ఏ నిబంధన, ఏ రాజకీయ సంబంధం పనికొస్తే దాన్ని వాడుకోవడం.
లైసెన్సింగ్ వివాదాన్ని వ్యక్తిగత వేధింపుగా మస్క్ చిత్రీకరించడం భారత్‌తోనే మొదలుకాలేదు. తాను నల్లజాతీయుడిని కాకపోవడం వల్లే దక్షిణాఫ్రికాలో స్టార్‌లింక్‌కు అనుమతి ఇవ్వడం లేదని ఆయన ఆరోపిస్తున్నారు. స్టార్‌లింక్ అసలు లైసెన్స్‌కు దరఖాస్తే చేయలేదని 2025లో అక్కడి నియంత్రణ సంస్థ చెప్పింది. 30% స్థానిక యాజమాన్య నిబంధనకు ప్రత్యామ్నాయాన్ని అక్కడి ప్రభుత్వం ఆ తర్వాత అనుమతించినా, నియంత్రణ సంస్థ దాన్ని ఇంకా అమలులోకి తీసుకురాలేదు.
మస్క్‌కు అనుకూలంగా చెప్పాలంటే, ప్రజలు కొనుగోలు చేయాలనుకునే ఉత్పత్తులను ఎన్నో సవాళ్లను ఎదుర్కొని నిర్మించడం ద్వారానే ఆయన సంపద సంపాదించారు. స్పేస్‌ఎక్స్ మార్కెట్ వాటా ప్రధానంగా చౌకైన రాకెట్ ప్రయోగాల వల్లే వచ్చింది, అయితే నాసా కాంట్రాక్టులు కూడా దాని ఎదుగుదలకు తోడ్పడ్డాయి. మరింత పోటీ వల్ల భారత వినియోగదారులు లబ్ధి పొందుతారన్న ఆయన మాట కూడా నిజమే.
మస్క్ చెప్పింది సరైనదేనా?
మస్క్ లక్ష్యం సరైనదే, కానీ ఆయన చూపిస్తున్న దోషి తప్పు.
మస్క్ సరిగ్గా చెప్పినవి:
- మారుమూల గ్రామాలు, హిమాలయ రాష్ట్రాలు, ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, విపత్తు ప్రాంతాలకు టవర్లు, ఫైబర్ అందించలేని కనెక్టివిటీ అవసరం.
- ఐదేళ్లు చాలా సుదీర్ఘ నిరీక్షణ. గడువు లేని భద్రతా సమీక్ష అనుమానాలకు తావిస్తుంది.
- రెండే కంపెనీలున్న మార్కెట్‌లో పోటీ పెరిగితే సాధారణంగా ధరలు తగ్గుతాయి.
- అపారదర్శక తొలగింపు ఆదేశాలపై X చేస్తున్న పోరాటం మస్క్‌కే కాదు, ప్రతి భారతీయుడికీ సంబంధించిన వాక్ స్వాతంత్ర్య ప్రశ్నను లేవనెత్తుతోంది.
మస్క్ తప్పుగా చెప్పినవి:
- ఎలాంటి ఆధారం చూపకుండానే ఒక భారతీయ పౌరుడు ప్రభుత్వాన్ని నియంత్రిస్తున్నాడని పేరు పెట్టి ఆరోపించారు.
- ప్రభుత్వం అంబానీని కాదని తనకే అనుకూలంగా నిర్ణయం తీసుకుందని, జియో, వన్‌వెబ్ కూడా అదే తనిఖీని ఎదుర్కొంటున్నాయని విస్మరించారు.
- యుద్ధ సమయంలో విదేశీ నెట్‌వర్క్‌పై నియంత్రణ ఎవరిది అనే న్యాయమైన భద్రతా ప్రశ్నను తేలిగ్గా తీసిపారేశారు.
- సంపదను రాజకీయ అధికారంగా మార్చుకున్నవారిలో ఆధునిక కాలంలో ఆయనే అత్యంత స్పష్టమైన ఉదాహరణ. అలాంటి వ్యక్తి ఇతరులను "ఒలిగార్క్" అని తిట్టడం ఇబ్బందికరమే.
కేంద్ర ప్రభుత్వం చేయాల్సింది: భద్రతా సమీక్షకు నిర్దిష్ట గడువు ప్రకటించాలి. మూడు లైసెన్సుదారులకూ దాన్ని సమానంగా వర్తింపజేయాలి. స్పెక్ట్రమ్ ధరను ఖరారు చేయాలి. ప్రభుత్వం కార్పొరేట్ల గుప్పిట్లో ఉందనే ఆరోపణకు పారదర్శకతే ఉత్తమ సమాధానం. మౌనం ఆ ఆరోపణకు మరింత బలం చేకూరుస్తుంది.
మస్క్ చేయాల్సింది: సహయోగ్ విషయంలో X ఇప్పటికే చేస్తున్నట్లుగా, తన వాదనను X లోని తన ఫాలోవర్ల ముందు కాకుండా భారత నియంత్రణ సంస్థలు, కోర్టుల ముందు వినిపించాలి. తన స్పెక్ట్రమ్‌పై, భద్రతపై భారత్‌కు ఉన్న సార్వభౌమాధికారం ట్వీట్ల ద్వారా బేరమాడే అంశం కాదు, ట్వీట్ చేసేది ఎవరైనా సరే.
భారతీయ పాఠకులు రెండు విషయాలను ఒకేసారి అర్థం చేసుకోగలరు. భారత్‌లో బడా వ్యాపార సంస్థల ప్రభావం అతిగా ఉంది. అదే సమయంలో, ఆ నిజాన్ని చెప్పడానికి ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడు తటస్థ దూత కాదు.
ఇది ఆంధ్రావని సంపాదకీయం. స్టార్‌లింక్ అనుమతుల ప్రక్రియను ఆంధ్రావని నిరంతరం గమనిస్తూ, ప్రభుత్వ స్పందనలపై పాఠకులకు ఎప్పటికప్పుడు తాజా సమాచారం అందిస్తుంది.
